L'emperi de l'ombra - Claudio Salvagno

L'emperi de l'ombra - Claudio Salvagno

Los poëmas de Claudio Salvagno, pel primièr còp ramosats en recuèlh, parlan, sul mòde minor o interrogatiu, de son aspre país de montanhas, l'empèri de l'ombra, aigavèrs negatiu de l'empèri mistralenc del solelh. Claudio Salvagno s'interròga sus l'usatge de far desenant d'aquel eiretatge alpin de païsatges e de lengatge, que nos a trasmés una civilizacion occitana immemoriala e que nòstra generacion n'es depositària, pel melhor e pel pièger.

Lo poëta, coma lo plastician qu'es tanben, es pivelat per la tasta de la fusta o de la lausa, per aquelas vièlhas besonhas vengudas inutilas, fuvèlas, tacolas, nilhas, d'alborn o de castanhièr, caps-d'òbra anonims que se n'oblidan lor nom e lor emplec. A l'encòp li tornan de remembres d'enfança, entremesclats de scènas presentas de la vida vidanta e de reminiscéncias literàrias. Totes aqueles elements compausan una òbra originala, tant per son inspiracion com per sa lenga, un estrèm orient occitan, al marge de nòstre domeni linguistic, acompanhada aicí d'un parelh de reviradas, italiana e francesa.

Poëmas occitans amb una version italiana de l'autor, e una version francesa de Jean-Michel Effantin.

Edicions Jorn.

L'autor:

Claudio Salvagno es nascut a Bernès / Bernezzo (Cuneo, Itàlia) en 1955, ont viu totjorn. Aquel plastician e poèta autodidacte trabalha als camins de fèrre italians. Artista polivalent, a fach mai d’una exposicion d’escultura (trabalha la pèira e la fusta). Prenguèt part, entre autras manifestacions, a la que se diguèt "Mon Viso Re di Pietra", celebracion de la montanha que i nais lo riu Pò. En occitan, a publicat dins las revistas Valados usitanos (Turin), Vernice, Cueno Provincia Granda.

Extrach:

Sai ren qui s'archamparè a aquesta rueida
e se bastirem abó aquestes lauses
de nòus fronts lusejants.
Lauses d'aquesti monts charjats de paciença
abó i testes ent i niules e i pès ent la nebla.

Lauses, lauses sillàbiques,
escairaas dai bòts di malhets
vendues un tant a la braça, un tant a l'ora lotjaas,
caire contra caire, còsta sobre còsta,
de travers i lates, just ressiaas, melze o sarvaia,
ben lotjaas, sobre i chantiers parelhats,
sobre lo colme boscat dreit,
pausat abó un bram
encima la muralha de la meira
bastia sus la broa d'aquest
monde, mec malade de nos.

Anar e venir, charjar e descharjar,
soterrar e dessoterrar, garbar dins i vielhs misteris,
"Qué revòlta ?"
Ensabacar lo viure es tot
sensa gachar la fatiga dal pòrt
sensa sentir lo còr que mòrd e muer.

Jòli anar,
ben charjat, córrer de morre en morre
pès penuts dins lo florir de la pauta d'abril,
da crotz en crotz, sonar, cerchar,
plantar a bòina aqueles lauses vengües votz.

Lauses sota la doçura dal solelh di cementeris
cach, cach, mans al toc, sus la tomba liech
fasem pecat 'bó la gòi de la charn,
sensa 'na ombra de grinor.
A i 'sarts, a i roncs, man a i magaus,
a bocha chauda a bocha raucha,
en chantant lo chant de la desfacha,
chuto, en picant, dessoterrem un gral de grimes
de vidas passaas.

---

Lo brutlar dal tiu motur daluenh
coparè plus en dui la comba
la tia charja de bòsc o fen
marcarè plus ton passatge.

Aora lo silenci chucha decò
lo calar de l'aiga de la font.
Lauses estrameiraas,
pòsts d'un portal desfach,
segelins, brots de palha e fen,
amolines, claps.
Tot fenìs aquì, empatanhat ent
la malinconia que cor dedins i orties.
Greu da ailamont chei
a cobrir i nòstres retards
un vielh sòmi de caluse.